Kiedy warto zbadać stężenie radonu w domu?

Radon jest gazem pochodzącym z gruntu i nie ma zapachu ani koloru, więc nie można ocenić jego obecności zmysłami. Do budynku wnika przez rysy płyty, nieszczelne przepusty, studzienki i szczeliny przy ścianach. Pomiar jest szczególnie uzasadniony w domu z pomieszczeniami mieszkalnymi na parterze lub w piwnicy, po uszczelnieniu albo termomodernizacji, przy zmianie wentylacji oraz przed zakupem budynku. Mapa ryzyka pomaga wybrać priorytet, lecz nie zastępuje wyniku w konkretnym domu.

Do oceny długoterminowej stosuje się detektory rozmieszczone w regularnie użytkowanych pomieszczeniach zgodnie z instrukcją laboratorium. Nie kładzie się ich przy oknie, nawiewie, źródle ciepła ani w wilgotnej łazience, chyba że procedura mówi inaczej. Krótki pomiar może wykazać problem, ale stężenie zmienia się z pogodą, sezonem i sposobem wentylowania, dlatego wynik długookresowy lepiej opisuje narażenie. W Polsce poziom odniesienia dla średniego rocznego stężenia wynosi 300 Bq/m³.

Jeśli wynik jest podwyższony, najpierw potwierdza się go zgodnie z zalecaną procedurą i rozpoznaje drogi napływu. Działania obejmują poprawę szczelności przegród na gruncie, wentylację przestrzeni pod podłogą albo aktywne obniżenie ciśnienia pod płytą; dobór zależy od budynku. Samo częstsze otwieranie okien może działać niestabilnie. Instalację wentylatora i przepustów powinien zaprojektować fachowiec, a skuteczność każdej naprawy potwierdza się kolejnym pomiarem, nie samym brakiem zapachu.