Co zrobić, gdy wykop pod ławę fundamentową wykonano zbyt głęboko?

Przegłębionego wykopu nie należy wyrównywać przypadkową ziemią odłożoną obok ani luźnym urobkiem wsypanym z łyżki koparki. Spód ławy ma przekazywać obciążenia na podłoże o właściwościach przyjętych w projekcie. Dosypana warstwa, nawet wyglądająca na twardą, może osiąść inaczej niż grunt rodzimy i wywołać nierównomierne przemieszczenia fundamentu.

Najpierw trzeba wstrzymać przygotowanie zbrojenia i betonowanie oraz ustalić rzeczywistą rzędną dna. Pomiar wykonuje się względem reperu budowy, w kilku punktach każdego odcinka. Warto zaznaczyć zasięg i głębokość przegłębienia, wykonać zdjęcia z łatą pomiarową oraz sprawdzić, czy koparka nie naruszyła miękkiej, nawodnionej albo przewarstwionej części podłoża.

Sposób uzupełnienia wskazuje projektant konstrukcji po uwzględnieniu opinii geotechnicznej i oględzin gruntu. Zależnie od warunków może to być warstwa betonu podkładowego, odpowiednio zaprojektowana wymiana gruntu albo zmiana geometrii fundamentu. Nie są to rozwiązania zamienne. Przykładowo beton podkładowy nie wymaga zagęszczania jak nasyp, natomiast materiał gruntowy musi mieć określony rodzaj, wilgotność, grubość warstw i kryterium odbioru.

Naprawę wykonuje się dopiero po zapisaniu rozwiązania w dokumentacji budowy. Jeśli przewidziano zasypkę konstrukcyjną, każdą warstwę układa się i zagęszcza zgodnie ze specyfikacją, a wynik potwierdza badanie wskazane przez geotechnika. Nie wolno wrzucać pod ławę gruzu, kawałków betonu, humusu ani kamieni otoczonych luźną ziemią, ponieważ powstają wtedy lokalne punkty podparcia i strefy podatne na osiadanie.

Do chwili odbioru dna trzeba chronić wykop przed wodą, mrozem i rozluźnieniem przez ruch ludzi lub maszyn. Wejście do głębokiego albo osypującego się wykopu wymaga zabezpieczenia ścian i organizacji pracy zgodnej z zasadami bezpieczeństwa. Jeżeli beton został już ułożony na niezatwierdzonym uzupełnieniu, nie należy kontynuować ścian fundamentowych przed oceną konstruktora i geotechnika.