Jak wykonać uziom fundamentowy przy izolacji wodoszczelnej fundamentu?

Jak zaprojektować uziom przy szczelnej izolacji fundamentu, połączyć otok z siecią w betonie i poprawnie odebrać instalację.

Uziom działa dzięki elektrycznemu kontaktowi przewodzącego metalu z gruntem. Jeżeli płytę lub ławy otacza szczelna hydroizolacja, gruba izolacja obwodowa albo warstwa kruszywa o słabej i zmiennej wilgotności, metal zatopiony w betonie może nie mieć wymaganego połączenia z ziemią. W takiej sytuacji samo nazwanie bednarki uziomem fundamentowym nie zapewnia jej działania. Element w betonie może nadal służyć do wyrównania potencjałów, ale funkcję uziomu przejmuje zwykle oddzielny uziom otokowy ułożony w gruncie.

Rozwiązanie trzeba ustalić przed wykonaniem zbrojenia i hydroizolacji. Projektant instalacji elektrycznej powinien znać przekrój fundamentu, rodzaj izolacji, poziom wody gruntowej, rezystywność gruntu oraz informację, czy budynek otrzyma instalację odgromową. Element pełniący funkcję uziomu musi zapewniać skuteczne połączenie elektryczne z gruntem i wymaganą trwałość. Dlatego w fundamencie całkowicie izolowanym sieć w betonie służy przede wszystkim wyrównaniu potencjałów, a projekt obejmuje zazwyczaj odporny na korozję otok poza uszczelnieniem.

Otok układa się w gruncie wilgotnym, na głębokości chronionej przed wysychaniem i przemarzaniem, zgodnie z projektem. W agresywnym środowisku gruntowym stosuje się materiał trwale odporny na korozję, najczęściej stal nierdzewną właściwego gatunku, a nie zwykłą ocynkowaną bednarkę dobraną bez oceny warunków. Wytyczne branżowe podają oczka nie większe niż 20 na 20 m, a przy wymaganiach ochrony odgromowej 10 na 10 m. Są to wartości projektowe wynikające z określonych zasad technicznych, a nie uniwersalny zamiennik obliczeń dla każdego budynku.

Sieć w betonie mocuje się do zbrojenia w regularnych odstępach, prowadzi jako zamknięty układ i zapewnia co najmniej 5 cm otuliny betonowej tam, gdzie jej ochronę ma zapewniać beton. Z otokiem łączy się ją w punktach określonych w projekcie za pomocą przejść zachowujących szczelność wanny. Przed betonowaniem elektryk sprawdza ciągłość połączeń, położenie zacisków i wyprowadzeń do głównej szyny uziemiającej, a wykonawca hydroizolacji odbiera każde przejście. Przebieg należy sfotografować, zwymiarować i nanieść na dokumentację powykonawczą.

Po wykonaniu instalacji osoba z odpowiednimi kwalifikacjami przeprowadza pomiary wymagane dla zastosowanych środków ochrony i instalacji odgromowej. Nie istnieje jedna wartość rezystancji, na przykład 1 om, właściwa dla wszystkich domów, ponieważ kryterium zależy od układu sieci, zabezpieczeń i projektu. Nie wolno wiercić przez gotową hydroizolację, dospawywać elementów przy materiałach palnych ani samodzielnie przerabiać zbrojenia. Błąd zakryty betonem jest kosztowny i może osłabić ochronę przeciwporażeniową oraz odgromową, dlatego roboty trzeba wstrzymać, gdy brakuje projektu lub uzgodnionego detalu przejścia.