Dlaczego silnik trójfazowy obraca się w niewłaściwą stronę?

Najczęstszą przyczyną jest odwrócona kolejność faz, czasem ustawienie falownika. Zatrzymaj maszynę, zmierz kolejność i oceń skutki pracy wstecz.

Kierunek pola wirującego zależy od kolejności faz doprowadzonych do silnika. Zamiana dwóch faz odwraca kierunek obrotów, nawet gdy napięcia i prąd wyglądają prawidłowo. Błąd może powstać po pracach w rozdzielnicy, wymianie wtyczki, silnika albo kabla. W układzie z falownikiem kierunek może być także ustawiony parametrem lub sygnałem sterującym. Odwrotna praca pompy, wentylatora, sprężarki lub transportera może zmniejszyć wydajność, poluzować elementy albo uszkodzić maszynę.

Urządzenie należy zatrzymać i porównać strzałkę kierunku na obudowie z krótką obserwacją rozruchu dozwoloną przez instrukcję. Elektryk mierzy kolejność faz na zasilaniu i wyjściu sterowania, sprawdza oznaczenia zacisków, styczniki nawrotne, falownik oraz blokady mechaniczne. Nie wystarczy zmierzyć same napięcia międzyfazowe. Przy pompie kontroluje się również przepływ i ciśnienie, ponieważ uszkodzony wirnik może dawać podobny objaw wydajności. Po każdej zmianie trzeba potwierdzić działanie zabezpieczeń i zgodność z kierunkiem całej maszyny.

Nie wolno zamieniać faz przy włączonym zasilaniu ani robić wielokrotnych krótkich rozruchów urządzenia, które nie może pracować wstecz. Zmianę wykonuje się w jednym właściwym punkcie po odłączeniu i zabezpieczeniu. W instalacji z agregatem, przełącznikiem źródeł lub kilkoma silnikami trzeba ustalić, czy kolejność jest błędna globalnie, czy tylko lokalnie. Jeśli maszyna już pracowała odwrotnie, przed ponownym uruchomieniem sprawdza się sprzęgło, zawory, smarowanie i elementy mocujące, bo samo skorygowanie faz nie usuwa powstałych uszkodzeń.